Monument 1872 Maagd van Holland

Twee zwanen en twee vissen spuwen een waterstraal in schelpvormige kommen die overlopen in het bassin

Plaats: Nieuwemarkt aan de Gedempte Botersloot
Beeldhouwer: Joseph Graven (1836-1877), (zijn naam staat gebeiteld in natuurstenen voet)
Datum van onthulling: 22 oktober 1874
Materiaal: bassin, arduin, maagd natuursteen
Afmetingen:

De monumentale fontein is opgebouwd uit drie delen: in het acht-hoekige bassin staat een voetstuk dat het beeld van de Maagd van Hollend draagt. Zij heeft een speer met vrijheidshoed n de hand en symboliseert de bevrijding van den Briel. Op 1 april 1572 bevrijdden de Watergeuzen de stad van de Spanjaarden, "den Briel ontrukt aan Spanje, behouden voor Oranje " meldt een van de opschriften.
In 1872, driehonderd jaar na de bevrijding van den Briel, vierden de Rotterdammers een groot feest met een optocht. De vier beelden die op de hoeken van het voerstuk staan, zijn historische figuren die meeliepen in de optocht: een Watergeus die verwijst naar 1572, een werkman met hamer en tandrad (het eerste beeld in Nederland dat een werkman voorstelt), een Batavier met knots en een middeleeuwse poorter met vrijbrief.
Tussen de beelden spuwen twee zwanen en twee vissen een waterstraal in schelpvormige kommen die overlopen in het bassin.

Aan de voeten van de Maagd van Holland staan vier leeuwen die het wapenbord vasthouden van: Holland, Rotterdam, Brielle en Willem van Oranje.

Om het feest van 1872 niet te vergeten besloot men een gedenkteken op te richten.
In Rotterdam was in die tijd de aanleg van de waterleiding in volle gang maar nog lang niet ieder huis was aangesloten. Het gedenkteken werd een monumentale drinkwater-fontein. Bij de fontein konden de burgers schoon water halen.

Vlak boven de waterspiegel staat nu op elke zijkant van de sokkel: "Geen drinkwater".

Stedenmaagd als verpersoonlijking van een stad of land is al in de oudheid op Griekse munten terug te vinden.

Bronnen

Ons Rotterdam nummer 1980 pag. 7-11
A.Th.C Kersbergen, Rotterdamse beelden, monumenten en gedenktekens. Rotterdam 1948, blz. 76-77
Mirjam Beekman e.a. Beeldengids Nederland, 1994