Man en Schaap

Twee strakke waterstralen spuiten vanuit de mannenogen recht naar de ogen van het schaap

Plaats: Zeeburgerdijk
Datum: 2003
Kunstenaar: Merijn Bolink (1967)
Materiaal: brons
Afmetingen: 1,40 m hoog x 1,90 m breed x 0,80 m diep

Aan het einde van de Zeeburgerdijk ligt, heel verrassend, in de diepte een fontein op de waterspiegel. Een mannenkop en een schapenkop kijken elkaar aan. Twee smalle strakke waterstralen spuiten vanuit de mannenogen recht naar de ogen van het schaap. In de zomer dansen lichtgevende nevelwolkjes om de koppen, de waterstralen kletteren van oog tot oog als elektrische stromen tussen twee polen. De spanning zindert tussen de twee koppen, ook in de winter, wanneer de fontein is stilgelegd. Dan glanzen de koppen zwart in de motregen.

Mens en dier, wederzijds onbegrip

In 2000 begon de bouw van de nieuwe woonwijk op de strook oude natuur aan het oostelijk deel van de Zeeburgerdijk, de vroegere Zuiderzeewering. Stadsdeel Zeeburg gaf twee kunstenaars de opdracht daar een kunstwerk voor te maken, ‘een lint van beelden langs de dijk’. Maar daar was te weinig geld voor beschikbaar. Op de bouwtekeningen zag Bolink dat een slinger van water gepland was door de hele groenstrook. Bolink stelde een fontein voor in het water en de deelraad nam het voorstel over, hij kreeg de opdracht.

Bolink had ooit een schetsje voor een fontein gemaakt, twee koppen, een man en een vrouw en nam dat schetsje als uitgangspunt voor zijn ontwerp. Voor het presentatie model had hij een paar goede voorbeeldkoppen nodig. Hij ging naar een feestwinkel en vond daar een masker van Hitchcock. Het was precies het hoofd dat hij in gedachte had... “Ik vond daar ook het hoofd van een schaap. Het idee van een mens en een dier leek me veel interessanter en het is een oud thema van mij: de relatie tussen mens en dier, het wederzijds onbegrip.”

Merijn Bolink besloot voor de fontein een mannenkop en een schapenkop te gebruiken, dan hoefde hij ook niet na te denken over de richting van de waterstralen. “Als je de hoofden hebt van twee mensen, een man en een vrouw, wordt het heel belangrijk of de straal van de een naar de ander gaat of omgekeerd. Vanuit de ogen van de man naar de ogen van het schaap is heel logisch. Als mens kun je op allerlei manieren kijken. Als dier kun je dat niet, terwijl er toch heel veel omgaat in een dier. Dat intrigeert me. De waterstralen uit de ogen moet je niet letterlijk nemen, maar hebben wel degelijk betekenis.”

De kunstenaar wilde het hoofd van Hitchcock niet gebruiken als model. “Ik dacht aan een vriend van mij. Hij heeft een heel karakteristiek joods hoofd en ook geen haar. In dezelfde seconde dat ik aan hem dacht kwam in mijn hoofd op dat hij Schaap heette. Dat kwam zo goed bij elkaar, het moest wel een soort teken zijn... Voor de schapenkop heb ik verschillende schapen bekeken, in werkelijkheid en op internet. Het was niet eenvoudig om een goed herkenbare schapenkop te maken. Het dier is vooral te herkennen aan het wollige lijf.”

Bronnen

Gesprek met Merijn Bolink.
Archief Stadsdeel Zeeburg.