Drinkwaterfontein ‘Torentje van Cuypers’

De eerste fontein waar dorstige voorbijgangers drinkwater konden tappen

Plaats: Vvondelpark
Ontwerp: bouwmeester P.H.J. Cuypers
Datum: 1873
Materiaal: hardsteen, zink en gietijzer
Hoogte: 3 1/2 meeter
Afgebroken: 1947
Reconstructie: Walraad architecten
Datum herplaatsing: 2009
Materiaal:  natuursteen
Afmetingen: zo’n 3 1/2 meter
 

Eerste drinkwaterfontein

 
De eerste fontein in het Vondelpark werd in 1873 aangelegd. Het was een drinkwaterfontein en een geschenk van de familie Van Eeghen. Het drinkwater werd geleverd door de Drinkwatermaatschappij die sinds 1851 het zo kostbare schone duinwater leverde aan Amsterdam. De fontein was ongeveer 3,5 meter hoog. De hardstenen achthoekige onderbouw droeg een bassin en een spits torentje van zink met gotische bogen. Aan vier kanten stroomde water uit gietijzeren spuitmonden in het bassin. Dorstige wandelaars konden het frisse duinwater drinken uit vier stevige drinkmokken die met kettingen vast zaten aan de fontein. Bouwmeester P.J.H. Cuypers ontwierp de drinkwaterfontein die een plaats kreeg schuin tegenover het Vondelparkpaviljoen. Na ruim zeventig jaar, in 1947, werd de verwaarloosde fontein afgebroken. 
 

Renovatie Vondelpark

 
In 1999 is de gemeente begonnen aan de ingrijpende renovatie van het Vondelpark die tot 2009 duurde. De oorspronkelijke vormgeving was daarbij uitgangspunt. Historische elementen werden hersteld, zoals watergangen, padenstelsels en zichtlijnen. De meeste onderdelen van het park werden steviger en duurzamer aangelegd, vooral de paden en de gazons die zo beter bestand zijn tegen de enorme bezoekersdruk. 
 
De Vereniging Vrienden van het Vondelpark heeft zich ingezet voor het herstel van  de oude drinkwaterfontein, naar het ontwerp van Cuypers. De Vrienden wilden de toren weer opvouwen op de plek waar de fontein vroeger stond, tegenover het Paviljoen.
In 2009 is het hetTo rentje van Cuypers in zijn oorspronkelijke vorm en op dezelfde plek weer neergezet. De bekers aan kettingen ontbreken bij de nieuwe fontein maar er komt nog steeds drinkwater uit de kranen.
 
Nadat de torenspits was ontvreemd, heeft Walraad architecten, in opdracht van deelraad Zuid, een nieuwe torenspits ontworpen die beter past bij de gotische vormen van de fontein.
 

Literatuur en bronnen

Archief Stedelijk Museum, VBA 1855.
Gemeente Archief Amsterdam: Amsterdamsche Gids nr. 31, 1874. Begintijd van het Vondelpark. Stadsdrukkerij.
Amsterdamsche Gids nr. 8, 1928. Standbeelden in de hoofdstad. Stadsdrukkerij.
De Opmerker 15 september 1883, Binnenlandsche berichten.
125 jaar Vondelpark, Henk van Halm e.a. Stadsdrukkerij.
Gesprek met Robert Reinders Folmer, voorzitter vereniging Vrienden van het Vondelpark.
Vondelblad, Lente 2003/jaargang 16/nummer 38.